پس حكمت الهى ايجاب مىكرد كه نفوس به اين عالم مادى هبوط كند ) و در گفتارهاى حكما مطالب زيادى در مورد هبوط نفوس به عالم ماده آمده است در مرموزات شريفهء حكيمان اشارات بسيارى در اين باب آمده است از جمله قصه سلامان و ابسال ، قصهء حمامهء مطوقه در كتاب كليله و دمنه ، قصهء حى بن يقطان ، قصيده عينيه ابن سينا . در مطلع آن گويد : هبطت اليك من المحل الارفع * و رقاء ذات تعزّز و تمنّع همهء اين‌ها مفيد اين معنى است كه براى نفس كينونتى قبل از بدن بوده است و در عالم شامخ الهى وجودى داشته است و اين كه مجددا عود مىكند به عالم اصل . ملا صدرا مىگويد من توضيح داده‌ام كه هبوط نفس عبارت از صدور او است از سبيل اصلى آن و نزول آن از نزد پدر مقدسش ، پدر عقلى و آن چيزى كه موجب شده است كه از آن عالم هبوط كند شؤون فاعل آن و جهات و حيثيات علت آن بوده است . و اشاره شد كه معلولات نازل و صادر از فواعل خود به جهات و لوازم امكانى خود صادر مىشوند يعنى از جهت امكانيت و فقر ذاتى و نقص ذاتى و نيازى كه به جاعل خود دارند كه از پاره‌اى از اين نقايص در لسان شريعت تعبير به خطاها و خطيئه شده است كه نسبت به آدم ابو البشر داده شده است . ملا صدرا در اين جا اقوال انباذقلس و افلاطون و ساير فلاسفه‌اى را كه گويند نفوس از عالم الهى هبوط كرده و به اين عالم خاكى نزول و سقوط كرده‌اند نقل كرده است و علت هبوط نفس را از قول افلاطون نقل كرده است و مجددا قول ارسطو را بياورده است و سرانجام گويد حكما هم به مانند انبيا عادت داشته‌اند كه سخنان خود را به رمز بيان كنند ، به رموز و مجازات و استعارات . ملا صدرا مىخواهد بگويد اين سخنان منافاتى ندارد با جسمانية الحدوث بودن نفوس كه نظر و رأى ماست . و بالجمله ملا صدرا مىگويد ما از اين مجازات و رمزهاى حكما نمىتوانيم اين معنى را نتيجه بگيريم كه ارواح قبل از ابدان مجردا و مستقلا وجود داشته‌اند و گويد حتى شيخ شهاب اشراقى هم قايل به جسمانية الحدوث بودن نفوس است با اين كه از ظاهر سخنان فارسيان قديم و حكيمان اشراقى قبل از سهروردى چنين مستفاد مىشود كه ارواح قبل از ابدان بوده‌اند لكن اين‌ها همه مجازات است و استعارات ، بله ماده نفوس به صورت فيوضات الهى از ناحيه عالم قدس به عالم طبايع افاضه شده است لكن در طبيعت رشد كرده است و گويا حدوث آن هم در مواد مستعد در عالم طبايع بوده است و الا همه چيز از عالم الهى صادر شده است و اول ما خلق عقل است و از عالم افلاك طبايع و از عالم عقول و نفوس معنويات و افاضات روحانى به عالم خاكى افاضه شده است بعد از اعتدال عنصرى . « 1 » هدايت - هدايت يعنى راهنمايى و ارائه طريق خير و صواب است . صدرا در معنى هدايت گويد « فالخلق هو اعطاء الكمال الاول و الهداية هى افادة كمال الثانى » كه ابتدا بندگان را آفريد و بعد آن‌ها را به راه راست و طريق سعادت هدايت نمود كه فرمود « رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى

--> ( 1 ) اسفار ، ج 1 ، سفر 4 ، ص 360 .